توییتر (به انگلیسی: Twitter) یک شبکه اجتماعی و سرویس ارائه دهنده میکروبلاگ است که به کاربران اجازه میدهد تا ۲۸۰ حرف، پیام متنی را که توییت (به انگلیسی: Tweet) نامیده میشود، ارسال کنند.
توییتر در مارس ۲۰۰۶ به دست جک دورسی ایجاد شد و در ژوئیه ۲۰۰۶ آغاز به کار کرد. این میکروبلاگینگ در سال ۲۰۱۲ بیش از ۱۰۰ میلیون کاربر داشت که ۳۴۰ میلیون توییت در روز میفرستند و بیش از ۱٫۶ میلیارد جستجو در آن انجام میشود.
توییتر با شعار «چه کار میکنید؟» (به انگلیسی: ?What are you doing) پا به میدان وب ۲٫۰ گذاشت امّا در نوامبر سال ۲۰۰۹ میلادی این شعار به «چه چیزی در حال رخ دادن است؟» (به انگلیسی: ?What’s happening) تغییر کرد. یکی از ویژگیهای توییتر محدود بودن به تایپ تنها ۲۸۰ کاراکتر است. این دو شناسه به قدری نو بود که به سرعت در بین کاربران اینترنت به محبوبیّت رسید. در توییتر افزون برفرستادن نوشتار میتوان فیلم، عکس، و صدا نیز فرستاد. توییتر در لغت به معنی جیکجیککردن است.
شاخه مرکزی توییتر در سانفرانسیسکو، ایالت کالیفرنیا است و دفترهایی نیز در شهرهای بوستون، نیویورک و سنآنتونیو دارد. توییتر در رتبهبندی وبگاه الکسا در میان ده وبگاه برتر در رتبه هشتم قرار دارد.بیتغییر۸(آگوست ۲۰۱۲) هماکنون توییتر بیش از ۶۰۰ کارمند دارد و در ۱۶ زبان در دسترس است.
توییتر یک پروژه بود که توسط شرکت Obvious در مارس ۲۰۰۶ ایجاد شد نمونه اولیه توییتر به عنوان یک سرویس داخلی برای کارکنان Odeo مورد استفاده قرار گرفت و نسخه کامل آن در تاریخ ۱۵ ژوئیه ۲۰۰۶ معرفی شد[۱۷] اما در اکتبر ۲۰۰۶ به صورت همگانی در دسترس قرارگرفت. این سرویس به سرعت مورد توجه قرار گرفت تا اینکه در مارس ۲۰۰۷ برنده وب اورادز جشنواره جنوب از جنوب غربی در بخش وبلاگ شد.
دفتر اصلی توییتر در سان فرانسیسکو است ولی هماکنون توییتر در نقاط مختلف جهان دفتر دارد و مشغول به فعالیت است. سرورهایی نیز در سنآنتونیو و بوستون دارد. این شرکت ابتدا در کالیفرنیا به ثبت رسید. ثبت نام در توییتر رایگان است و راههای متفاوتی برای فرستادن توییت وجود دارد و از راه موبایل هم در دسترس میباشد و برنامههای بسیاری برای دسترسی به آن موجود است. میتوان مطالب افرادی را دنبال کرد. توییتر با فلسفه به اشتراک گذاشتن وضعیت افراد به دوستان و اطرافیانشان شروع به کار کرد اما بیشتر از این حد کاربردی شد و در خبررسانی به یک ابزار کاربردی مفید تبدیل شدهاست. در توییتر میتوان نوعی برون ریزی اتفاقی ذهن را انجام داد یعنی هر آنچه در اطراف در حال اتفاق افتادن است، بهطور ناخودآگاه میتواند موجب شود تا یک توییت به توییتر ارسال گردد. توییتر و جابهجایی آزاد دادهها میتواند تأثیر مثبتی در جهان داشته باشد.
توییتر در نوامبر ۲۰۰۹ استراتژی اطلاعاتی-شبکهای و اخبارش را با تغییر پرسش پرسیده شده از کاربرها جهت به روزسازی استتوسها از «چکار داری میکنی؟» به «چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟» تغییر داد.
نشان Verified آبی در توییتر به افراد اجازه میدهد که بدانند حساب کاربری منافع عمومی معتبر است.
نشان در کنار نام در نمایه حساب و در کنار نام حساب در نتایج جستجو نشان داده میشود. همیشه رنگ یکسان است و بدون توجه به سفارشی سازی رنگ پروفایل یا موضوع، در یک مکان قرار میگیرد.حسابهایی که علامت را در کنار نامشان ندارند، اما آن را در جایی دیگر نشان میدهند، مثلاً در عکس نمایه، عکس هدر یا زیست، حسابهای تأیید نشدهای هستند. نشانهای تأیید شده باید توسط توییتر اعمال شود و حسابهایی که از یک علامت به عنوان بخشی از عکسهای نمایه، عکسهای پسزمینه یا هر راه دیگری استفاده میکنند که نشان دهنده وضعیت تأیید شدهاست، به تعلیق دائمی حساب میپردازند.
چه نوع حسابها تأیید میشوند؟ یک حساب کاربری ممکن است تأیید شود اگر مشخص شود که حساب کاربری منافع عمومی باشد. بهطور معمول این شامل حسابهایی است که توسط کاربران در موسیقی، بازیگری، مد، دولت، سیاست، مذهب، روزنامهنگاری، رسانهها، ورزش، کسب و کار و سایر زمینههای مورد توجه قرار میگیرد.
توییتر تا اوت ۲۰۱۱ دارای زبانهای هلندی، پرتغالی برزیل، ایتالیایی، اسپانیایی، ترکی، انگلیسی، آلمانی، روسی، فرانسوی، چینی، هندی، ژاپنی و کرهای بودهاست و زبانهای دیگر نیز در حال افزوده شدن به این وبگاه هستند. پروژه برگردان توییتر با درخواست کاربران برای زبانهای خود به دست تیم ۲۰۰هزار نفری توییتر برای ترجمه آغاز میشود، تیم این پروژه از کاربران برای برگردان نیز کمک میگیرد. هم اکنون زبانهای در حال ترجمه فیلیپینی و مالایی است که با افزوده شدن این دو زبان شمار زبانهای توییتر به ۱۴ عدد میرسید. که به تازگی زبان پارسی هم به این تارنما افزوده شدهاست.
در ژوئن ۲۰۱۱ تعداد کاربران این وبگاه از مرز ۲۰۰ میلیون نفر گذشت و تعداد ۲۰۰ میلیون توییت در روز به ثبت رسید. این عدد برابر با نوشتن ده میلیون صفحه کتاب در روز است یا برابر با نوشتن ۸۱۶۳ نسخه از کتاب جنگ و صلح اثر لئو تولستوی میباشد، خواندن این تعداد از توییت حدود ۳۱ سال طول میکشد و بلندی آنها به روی هم برابر با ۱۴۷۰ فوت ارتفاعی نزدیک به برج تایوان در تایپه خواهد شد. شرکت توییتر رشد سریعی را تجربه کردهاست. در سهماهه اول سال ۲۰۰۷، ۴۰۰٫۰۰۰ تویت ارسال شد، این رقم در سهماهه نخست سال ۲۰۰۸ به ۱۰۰ میلیون توییت رسید و در فوریه ۲۰۱۰ کاربران توییتر روزانه ۵۰ میلیون تویت در روز به این وبسایت فرستادند. در ژوئن ۲۰۱۰ در حدود ۶۵ میلیون توییت در روز که برابر است با فرستادن ۷۵۰ تویت در هر ثانیه به توییتر، ارسال شد. در ماه مارس ۲۰۱۰، بیش از ۷۰۰۰۰ برنامههای کاربردی برای توییتر به ثبت رسیدتا ژوئیه ۲۰۱۱ بیش از یک میلیون نرمافزار برای توییتر توسط توسعه دهندگان نوشته شد که این نرمافزارها توسط شرکت توییتر تأیید و ثبت شدهاند.
طبق آخرین آمار موجود در سال ۲۰۱۵ توییتر دارای بیش از ۲۸۲ میلیون کاربر فعال است. به تعبیر جالب دیگری اگر توییتر با تعداد کاربران موجود خود به عنوان کشوری اعلام استقلال کند، دوازدهمین کشور پرجمعیت جهان خواهد بود. تعداد توییتهای ارسالی توسط این کاربران در روز حدود ۵۰۰ میلیون توییت است. ۶۳٪ از برندهای دنیا حساب کاربری توییتر گوناگون دارند و حدود ۹۲٪ این تعداد بیش از یک توییت در روز ارسال میکنند که نشان دهنده فعالیت آنها و موفقیت توییتر در جذب بازاریابان و فعالان حوزه مارکتینگ است. همچنین در سال ۲۰۱۵ توییتر به عنوان دومین شبکه مورد اجتماعی پر کاربرد برای حوزه B2B شناخته شدهاست. در نهایت اثر نفوذ تبلیغات در توییتر به سطحی رسیدهاست که طبق آمار اعلام شده، تبلیغات در این شبکه ۸ تا ۲۴ برابر فیسبوک، کلیک میشوند و این نکته به موفقیت توییتر در زمینه تبلیغات آنلاین اشاره دارد.
توییتر در ماه مارس سال ۲۰۰۶ توسط جک دورسی راهاندازی شد. از بنیانگذاران این شرکت میتوان اوان ویلیامز، بیز استون وجک دورسی را نام برد. اولین توییت در ۲۱ مارس سال ۲۰۰۶ در ساعت ۹:۵۰ بعد از ظهر توسط جک دورسی یکی از بنیانگذاران توییتر نگاشته شد.
هدف توییتر از ارائه این سرویس اجازه دادن به کاربران برای کشف و دریافت مطالب از منابع مورد علاقه و به اشتراک گذاشتن آن با دیگران است. از جمله محدودیتهای توییتر میتوان به ۲۵۰ مسیج در روز، ۱۰۰۰ توییت در روز، بیش از ۲۰۰۰ نفر فالوینگ رانام برد، مواردی که موجب اخطار یا حذف حساب کاربری میشود، عبارتنداز: جعل هویت، علامت تجاری (استفاده از نام یا لوگوی تجاری یک شرکت برای گمراه کردن دیگران و کاربران)، حریم خصوصی (ارسال و انتشار اطلاعات خصوصی دیگران مانند: شماره کارت اعتباری، شماره ملی، آدرس بدون مجوز قانونی)، خشونت و تهدید (انتشار خشونت و تهدید علیه دیگران)، کپی رایت، فعالیتهای غیرقانونی، پورنوگرافی، سوءاستفاده از عنوانهای توییتر (استفاده از نشانهایی که مشخص میکند کاربر به توییتر وابستگی دارد مگر اینکه توسط خود توییتر تأیید شده باشد).
اسپم یا هرزه نگار بودن در توییتر به صورتهای زیر معرفی است:
فالو کردن بسیار زیاد کاربران در بازههای زمانی کوتاه
آنفالو کردن یک جا و بیدرنگ دنبال کنندگان
تغییرات بسیار زیاد و روزانه در مشخصات خود چه برای تبلیغ کردن و چه برای جلب توجه بیشتر دیگر کاربران
بهروزرسانی عمده توسط لینکها و از طریق وبگاه که توسط شخص انجام نمیگیرد
مسدود کردن یک کاربر توسط تعداد زیادی از کاربران
به روز رسانیهای تکراری به میزان زیاد
بهروزرسانیهای نامربوط به موضوع خاص و استفاده کردن از # برای آن
ارسال و استفاده زیاد و تکراری از @ برای پاسخ یا اشاره به افراد
استفاده زیاد از تویت دیگران یا ریتوییتهای زیاد
در سال ۲۰۰۶، هنگامی که توییتر زیر نام “Twttr” راهاندازی شد، مایکل ارینگتون از سایت تک کرانچ اشاره داشت که با وجود اینکه از این سرویس خوشش آمدهاست، از این حقیقت که صفحه تمامیِ کاربرها برای همگان قابل رؤیت (پابلیک) است احساس ناامنی میکند. پیامهای توییتری به صورت عمومی است ولی کاربران میتوانند پیامهای خصوصی نیز ارسال کنند. توییتر اطلاعات قابل شناسایی و شخصی کاربرانش را جمعآوری کرده و با مشترکان دیگر سهیم میشود. این سرویس حق فروش این اطلاعات به عنوان دارائیهای خود، در صورت تعویض مالکیت شرکت را دارد. هنگامی که توییتر برای کسی تبلیغی نمیکند، تبلیغ کنندگان میتوانند کاربران را بر اساس سابقه توییت کردنشان مشخص کنند.
در ۷ آوریل ۲۰۰۷، گزارشی مبنی بر در معرض خطر قرار گرفتن امنیت، توسط نیتش دنجی و روجیث اعلام شد. هنگامی که توییتر از شماره تلفن فرستنده smsها به عنوان وسیلهای برای احراز هویت استفاده میکرد، کاربران خراب کار میتوانستند صفحه وضعیت شخص دیگری را با استفاده از خدمات پیامکوتاه (sms) به روز کنند. این نقض امنیت میتوانست زمانی که خرابکار از شماره تلفن ثبت شده در اکانت قربانی اطلاع دارد، مورد استفاده قرار گیرد. طی چندین هفته که از کشف این موضوع میگذشت، توییتر شماره شناسایی شخصی (API) را برای کاربران خود تعریف کرد که به وسیله آن میتوانستند صحت smsهای خود را تأیید کنند.
در ۵ ژانویه ۲۰۰۹، پس از اینکه گذرواژه یکی از مدیران توییتر به وسیله «حمله دیکشنری» حدس زده شد، ۳۳ پروفایل مهم در حسابهای کاربری توییتر به خطر افتادند. توییتهای جعلی – شامل توییتهای جنسی و پیامهای مربوط به مواد مخدر – از طریقِ این حسابهای کاربری فرستاده شدند. از سال ۲۰۱۰، کتابخانه کنگره آمریکا در همکاری با توییتر، تمام توییتهای ارسال شده توسط کاربرانی که حسابهای آنها به صورت عمومی در دسترس همگان است را آرشیو و ذخیره میکند.
توییتر نسخه بتای سرویس «اکانت تأیید شده» خود را در ۱۱ ژوئن ۲۰۰۹ راهاندازی کرد. افراد مشهور با استفاده از این سرویس میتوانند اکانت توییتری مخصوص به خود داشته باشند. در صفحه اصلی این اکانتها علامتی وجود دارد که نشان دهنده تأیید مقام و منصب این افراد است.
در مه ۲۰۱۰، باگی توسط کاربران سازلوک اینسی کشف شد که این اجازه را به کاربران توییتر میداد که دیگران را بدون رضایت و اطلاع دیگر کاربران، مجبور به فالوی آنها کند. برای مثال، اکانت کمدین کنون اوبراین، که تنها برای فالوی یک نفر تنظیم شده بود، برای دریافت حدود ۲۰۰ اشتراک مخرب تغییر یافت. در پاسخ به نقض امنیت توییتر، کمیسیون تجارت فدرال، قانونی را علیه سرویسهایی که در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۰ نصبشده بودند به وجود آورد. این نخستینباری بود که FTC، علیه شبکهای اجتماعی برای بازگشت امنیت، دست به چنین اقدامی میزد. این قوانین نیازمند این بود که توییتر گامهایی را برای تأمین امنیت اطلاعات خصوصی کاربران بردارد که شامل پشتیبانی از برنامهای تحت عنوان «برنامه امنیت اطلاعات جامع» بود و به دو ممیزی جداگانه و مستقل از هم در طول سال احتیاج داشت.
استفاده از توییتر برای ارتباطات متعالی به مانند آن است که یک شبکه رادیوییِ CB را راهاندازی کند و یکی را پشت میکروفن بگذاری برای تلاوت «ایلیاد» (کتابی از هومر)” این را نویسنده مباحث تکنولوژی، بروس استرلینگ نوشت. کلایو تامپسون در سپتامبر ۲۰۰۸ نوشت «برای بسیاری افراد، ایده شرح جزئیات لحظه به لحظه روزمرگیهایتان امری مبهم و مزخرف به نظر میرسد.» او ادامه داد: «چرا باید شما دوستانتان را نسبت به کارهای روزانهتان مخاطب قرار بدید؟ و همچنین چه میزان از حواشی زندگی آنان میتواند برای شما جذاب باشد؟ رشد تمایل برای ابراز چنین رویدادهایی را میتوان خودشیفتگی مدرن خواند که به وسیله چنین ابزار مدرنی که دردست نسل زرق و برق سلبرتیها و حاشیههای چیره بر متن قرار گرفتهاست و کسانی هستند که احساس میکنند باید هر حاشیهای از زندگیشان را با دنیا به اشتراک بگذارند.

مجله اینترتینمنت ویکلی با قرار دادن توییتر در فهرست بهترینهای دهه ابراز داشت که «محدود کردن گفتهها به ۱۴۰ کاراکتر – بیشترین رقمی که میتوان در این ابزار به شدت اعتیادآور نوشت – کاری بسیار آسان به نظر میرسد.» در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۰ مجله بیز استون، یکی از مؤسسین شرکت توییتر، برای اولین بار ایده شبکه خبری توییتر را اعلام کرد؛ تئوری یک سرویس خبری سیمی-مانندی که او برای سالیان متمادی بر روی آن مشغول کار کردن بودهاست.
در می ۲۰۰۸، وال استریت ژورنال نوشت که سرویسهای ارتباط جمعی، همانند توییتر “احساسات متغیری را در افرادی که خوره تکنولوژیهای مبتنی براینترنت هستند برانگیختهاست. طرفداران میگوند که این شبکههای راه خوبی برای در دسترس بودن با دوستان و اطرافیان است. اما بعضی از کاربرها بعد از مدتی دریافتند که به شدت به آن معتاد شدهاند؛ بهطوریکه به جای پرداختن قبضها آنچنانی موبایل و چککردنها بیشمار میل و پیامها و اینکه کجا هستند و کجا میروند، به راحتی از طریق این شبکهها توانستهاند مقصود خود را ادا کنند.» از سوی دیگر، استیو داتو تأکید کرد که بخشی از جذابیت توییتر برمیگردد به موضوع محدودیت کمی کاراکترها. جاناتان زاترین، پروفسور قانون اینترنت در دانشگاه هاروارد گفت: «کیفیتی که توییتر را به گمان پوچ و مزخرف جلوه میدهد، همان چیزیاست که توییتر را ابزاری قدرتمند ساختهاست.» در سال۲۰۰۹، سایت نیلسون آنلاین گزارش داد که بسیاری افراد بعد از استفاده ازآن به مدت حدوداً یک ماه آن را رها میکنند و ابقای توییتر بیشتر بر عهده حدود ۱۰ درصد از کاربرهای فعال آن است در سال ۲۰۰۹ همچنین توییتر برنده جایزی «پدیده سال» از جشنواره وبی آواردز شد.
در یکی از اپیزودهای دیلی شو در ۲۶ فوریه ۲۰۰۹، برایان ویلیامز ِروزنامهنگار به عنوان مهمان برنامه توییتها را به عنوان شرایطی که تشریحکننده وضعیت نویسندهاش است، برشمرد. ویلیامز تأکید کرد که او هیچوقت از توییتر استفاده نخواهد کرد چون او خود هیچکدام از کارهایش را آنچنان تشخیص نمیداد که ممکن است برای انتشار در توییتر جالب باشد. مجله تایم رشد سریع تأثیر توییتر را در بین فهرست صد افراد تأثیرگذار جهان در سال ۲۰۱۰ قرار داد. برای معین کردن میزان بیشترین تأثیر سایتهای ارتباط جمعی توییتر و فیسبوک در صدر قرار دارند.
به گزارش ویکی لیکس در توییتر، کتابفروشی آمازون اسناد ویکیلیکس را از فضایی که در اختیار دارد خارج نمود و بهاین ترتیب دسترسی به این اسناد را مختل کرد. ویکیلیکس، اول دسامبر ۲۰۱۰ در توییتر نوشت: «آزادی بیان در سرزمین آزادگان. آمازون اسناد ویکیلیکس را از فضایی که در اختیار دارد، تبعید کرد.»
توییتر یکی از پرطرفدارترین شبکههای اجتماعی در ایران است، رشد کاربران این وبگاه در انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) به حدی رسیده بود که در سایت الکسا به عنوان چهارمین وبگاه پربازدید ایرانیان معرفی شد. در حال حاضر توییتر توسط دولت ایران فیلتر شدهاست و کاربرانش بهطور مستقیم به آن دسترسی ندارند.