ماهنامه مصداق ۱۵ مهر ۱۳۹۸ - 6 سال پیش زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
کپی شد!
0
آشنایی با قدرت موشکی ایران به عنوان مهمترین دستاورد نظامی ۴۰ ساله انقلاب

موشک‌های ایران

آمادگی نظامی از جمله مهمترین وسیله و ابزار برای ایجاد امنیت است. امنیت در جایی پایدار می‌ماند که دشمنان احساس قدرت در شما و ضعف در خود بکنند و بدانند که از نظر نظامی شما آنقدر پیشرفته هستید که نمی‌توانند به شما آسیبی برسانند و حتی ممکن است در مقابله با شما خسارت جدی ببیند. از این لحاظ موضوع بازدارنده بودن سیستم نظامی در جهان مطرح می‌شود که امروزه به یک استراتژی مهم خصوصا درحوزه امنیت و مدیریت تبدیل شده است.

درواقع رابطه جدی میان پیشرفت و آمادگی نظامی و امنیت دراین خصوص برقرار است. اقتدار در اینجا مساوی است با امنیت. ضعف در نیروی نظامی حتی ممکن است دوستان شما را در فضای سیاسی کشور وادار به حمله به شما کند و از این لحاظ به طور کل از دوست و دشمن در امان نخواهیم بود.

یکی از مواردی که پیشرفت آن را به طور محسوس و گسترده در حوزه نظامی کشورمان شاهد هستیم، ساخت انواع موشک‌های پیشرفته است. پیشرفت موشکی کشورمان سبب شده که برخی از کشور‌های غربی همواره در یک موضع دخالت آمیز سعی کنند که ایران اسلامی را در این حوزه زمین گیر کنند و از پیشرفت‌های دیگر باز دارند. بر این اساس حتی برجام‌های بعدی را برخی درحوزه موشکی پیش بینی کرده بودند و توقف حوزه موشکی بعد از حوزه هسته‌ای در دستور کار کشور‌های غربی علیه کشورمان بود.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز تحریم‌های خصمانه علیه ایران ارتقای توانمندی ایران در حوزه نیروی هوایی کشور را شاهد بوده ایم، به گونه‌ای که در این دوران ساخت اولین موشک سوخت جامد در دستور کار قرار گرفت. جالب اینجاست که این پیشرفت‌ها در سایه تحریم‌ها ایجاد شد و توانایی و توانمندی نخبگان ایرانی را به رخ جهانیان کشید.

 

تاریخچه صنایع موشکی ایران

بعد از آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران وآغاز تحریم‌های اقتصادی و نظامی، ایران هیچ چاره‌ای جز تکیه به توانمندیهای داخلی دربخش صنایع نظامی بومی برای تعمیر و ساخت جنگ‌افزار نداشت. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز با ورود به این موضوع و بر عهده گرفتن برخی وظایف به این کار کمک کرد و پس از مدت‌ها صنایع دفاعی ایران به‌صورت رسمی شکل گرفت و دولت وقت ایران سرمایه زیادی را برای راه‌اندازی صنایع موشکی اختصاص داد و این اقدام منجر به ساخت بسیاری از مهمات مورد نیاز در جنگ تحمیلی شد .

پس از پایان جنگ تحمیلی که خسارتی بالغ‌بر ۱۰۰۰میلیارد دلار بر ایران تحمیل نمود وعلاوه‌برآن دهها هزا ر نفر از جوانان این مرز وبوم را به شهادت رساند ؛ جمهوری اسلامی ایران برای دفاع ازخود و جلوگیری از تکرار تجاوزات نظامی به کشورش اقدام به مطالعه و تحقیق برای رفع نیازمندی‌های دفاعی خود نمود .

از سال ۱۳۷۱ به بعد ایران توانست انواع محصولات موردنیاز نظامی خود مانند تانک، نفربر، موشک، زیردریایی و هواپیمای جنگنده طراحی و بسازد . این دوران مقارن با ریاست جمهوری جناب حجت الاسلام والمسلمین آقای هاشمی رفسنجانی است؛ زمانی که اوج سرمایه­گذاری روی صنایع دفاعی به‌ویژه صنایع دفاع موشکی می‌باشد . شاید به همین دلیل است که بسیاری از صاحب‌نظران آقای هاشمی را بنیان‌گذار صنایع نوین موشکی و نظامی ایران می‌دانند. این رشد چشمگیر وفزاینده بر اساس دکترین نظامی جمهوری اسلامی ایران که یک دکترین دفاعی بوده است، صورت گرفت .

در سال‌های اخیر توان موشکی با پیشرفتهای بسیاری همراه بوده است. بررسی تکنولوژی موشک‌های ایران نشان می دهد که برد این موشک‌ها به دورترین نقاط اروپا و بیش از ۷۰درصد آسیا می‌رسد واین توان دفاعی باعث نا امیدی دشمنان در حمله نظامی به خاک و تاسیسات حیاتی کشورمان شده است.

 

ادوار رشد صنایع موشکی ایران؛

تلاش‌های ایران برای ساخت موشک‌های بالستیک با برد زیاد و توپخانه‌هایی با برد بالا را می‌توان به سه دوره زمانی تقسیم کرد.

دوره اول بین سال‌های(۵۸ – ۱۳۵۶)

دوره دوم در خلال جنگ تحمیلی (۶۷ – ۱۳۵۹)

دوره سوم بعد از جنگ تحمیلی از سال ۱۳۶۸

در خلال جنگ تحمیلی ساخت موشک وارد مرحله جدیدی شد و ساخت و طراحی موشک‌ها به‌صورت انبوه و هم‌زمان با شرایط خاص انجام شد. درواقع در خلال جنگ تحمیلی و پس‌ازآن بود که ایران به اهمیت کار روی صنایع موشکی با برد بالا و به‌صورت نامحدود پی برد و در سال‌های پس از جنگ تحمیلی یعنی از ۱۳۶۸ به بعد بود که سرمایه‌گذاری ایران در صنایع نظامی رشد چشمگیری داشت به‌نحوی‌که در سال ۱۳۷۱ صنایع تولیدی ایران در بعد نظامی و به‌ویژه دفاع موشکی به نحو قابل‌ملاحظه‌ای پیشرفت نمود. یکی از دلایل این پیشرفت سریع استفاده ایران از مهندسین وظرفیتهای داخلی بود . اقدام ایران درطی سالهای ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۶ موجبات حیرت جهانیان در عرصه توسعه صنایع موشکی ایران را فراهم نمود.

در ادامه به برخی از این موارد در کشورمان که البته جزو شاخص‌ترین پیشرفت‌ها خصوصا در جهان است می‌پردازیم:

 

موشک سجیل؛

اولین موشک دوربرد سوخت جامد

موشک سجیل نخستین موشک زمین به زمین دوربرد دو مرحله ای سوخت جامد در کشور است که توسط متخصصان سازمان صنایع هوافضای وزارت دفاع طراحی و ساخته شده است.

این موشک دوربرد بالستیک برد عملیاتی نزدیک به ۲۰۰۰ کیلومتر و از ویژگیهای منحصربفرد آن دقت بالا در اصابت به اهداف تعیین شده،زمان بسیار کوتاه آماده سازی و عملیاتی شدن سامانه پرتاب،زمان بسیار کوتاه انتقال سایت پرتاب دیسک پس از شلیک، قابلیت لانچر متحرک، قابلیت حمل موشک آماده شلیک و بهره‌مندی از سیستم tvc می‌توان اشاره کرد.

سجیل اولین موشک دوربرد سوخت جامد ایران است که برخی کارشناسان آن را برترین موشک بالستک ایرانی می دانند که از سامانه پرتاب متحرک با قابلیت حمل موشک آماده پرتاب برخوردار است.

این موشک به دلیل استفاده از سوخت جامد به سرعت و ظرف چند دقیقه آماده پرتاب شده و پس از شلیک نیز پرتابگر آن به سرعت محل را ترک می کند که این ویژگی باعث کاهش احتمال نابودی موشک قبل از پرتاب می شود. همچنین به دلیل شتاب بسیار بالای سجیل امکان ردگیری آن برای دشمن در فازهای اولیه پرتاب بسیار کم و عملآً شانس دشمن برای انهدام سجیل در طی پرواز ناچیز است.

سجیل جزو آن دسته از موشک‌های بالستیک کشور است که با خروج از جو و طی مسیر در چنین ارتفاعی به داخل جو بازگشته و با سرعت حدود ۱۰ تا ۱۲ ماخ (حدود۳۴۰۰ تا ۴۰۸۰ متر بر ثانیه) به سوی هدف سرازیر می‌شود که انهدام آن از سوی سامانه‌های دفاع هوایی موجود را ناممکن می‌سازد و تاکنون در دو نمونه سجیل ۱ و ۲ معرفی شده است که رژه ۱۲ موشک سجیل در مراسم هفته دفاع مقدس سال گذشته مورد توجه بسیاری از رسانه های خارجی قرار گرفت.

 

موشک خلیج فارس

مافوق صوت بالستیک علیه کشتی‌ها و ناوها

موشک بالستیک و هوشمند خلیج فارس با سرعتی مافوق صوت می‌تواند انواع ناوها و شناورهای دشمن را مورد اصابت قرار دهد.

موشک هوشمند و بالستیک «خلیج‌فارس» یک موشک‌ مافوق ‌صوت و کشتی‌زن بوده و تفاوت آن با موشک‌های قبلی این است که دیگر موشک‌ها عمدتاً با سرعتی زیر صوت و به صورت کروز عمل می‌کردند اما «خلیج فارس» با سرعتی مافوق صوت و به صورت بالستیک از سطح زمین شلیک شده و به صورت عمودی از ارتفاع بالا می‌تواند هرگونه ناو و یا شناور دشمن را مورد هدف قرار دهد.

شعاع برد عملیاتی این موشک ۳۰۰ کیلومتر است که در آینده نزدیک نسل جدید آن با بردی بیشتر تولید خواهد شد.

موشک «خلیج فارس»به صورت هدایت ترکیبی عمل کرده به طوری که جستجوگر آن در فاز نهایی بر روی هدف قفل می کند و در این حالت هرگونه شناور دشمن هیچ راه گریزی از اصابت این موشک که کلاهکی با حدود ۶۵۰ کیلوگرم مواد منفجره دارد، نخواهد داشت.

سوخت موشک «خلیج فارس» جامد است و این موشک توسط مرکز تحقیقاتی نیروی هوافضای سپاه طراحی و توسط وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تولید شده است.

 

بالستیک دوربرد شهاب۱،۲،۳

 معروف‌ترین موشک های ایرانی

خانواده موشک‌های شهاب (شهاب۱،۲،۳و…) را باید معروف‌ترین موشک های ایرانی در دنیا دانست. این موشک‌ها که در انواع میان برد و دوربرد ساخته شده اند، می‌توانند به راحتی مواضع دشمنان احتمالی در منطقه را مورد هدف قرار دهند و شاید همین ویژگی بود که نام شهاب را به عنوان کلید واژه مرگ برای دشمنان منطقه ای در جهان جا انداخت.

 

بالستیک دوربرد شهاب ۵

موشک دوربرد شهاب ۵ یکی از موشک‌های بسیار پیشرفته با برد حداکثری می‌باشد که اطلاعات کمی درباره این موشک منتشر شده است.

 

بالستیک دوربرد شهاب ۴

با قابلیت حمل ماهواره

موشک شهاب ۴ با برد بیش از ۳۰۰۰ کیلومتر، یک موشک ساخت‌ایران  است که در برنامه موشک‌های بالستیک دوربرد ایران قرار دارد. این موشک نخستین موشک ایرانی است که برای حمل ماهواره و قرار دادن آن در مدار طراحی شده‌است. تغییرات روی موشک شهاب ۴ منجر به ساخت موشک فضایی ایرانی که کاوشگر ۱ نام دارد، شده است.

 

بالستیک میان برد شهاب ۳

«شهاب ۳»یکی از بهترین موشک های بالستیک میان‌برد با سوخت مایع است. موشک «شهاب ۳» اولین موشک بالستیک میان برد ایران است. مدل اول این موشک که با نام «شهاب – آ۳» شناخته می شود بردی برابر ۱۳۰۰ کیلومتر را داراست. مدل بعدی این موشک که با نام «شهاب – ب۳» شناخته می شود از کلاهکی سنگین تر بهره می‌گیرد و توانایی هدف قرار دادن اهدافی در ۲۰۰۰ کیلومتری را دارد. نوع آخر این موشک «شهاب-‌دی۳» نامیده می‌شود که بردی بین ۲۲۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر دارد.

 

فاتح ۱۱۰

قابلیت تغییر جهت در طول مسیر

موشک فاتح-‌۱۱۰ یا NP-110 یک موشک بالستیک استراتژیک با برد کوتاه است.این موشک از یک موتور تک مرحله ای که با سوخت جامد کار می‌کند بهره می برد، فاتح ۱۱۰ موشکی سطح به سطح است که با استفاده از سوخت جامد توانایی هدف قرار دادن اهدافی در ۲۰۰ کیلومتری را داراست. فاتح ۱۱۰ یکی از طرحهایی است که در صنایع هوا و فضای ایران برای ساخت موشک‌های سوخت جامد و مایع دنبال می‌شود.

افزایش برد، افزایش دقت و کاهش زمان مورد نیاز برای استقرار و پرتاب و سهولت در نحوه انبارداری در مناطق مختلف آب و هوایی از ویژگی‌های موشک فاتح ۱۱۰ است.

در سال ۸۹ نسخه‌ی بعدی این موشک آزمایش شد. این نسخه که به نسل سوم فاتح ۱۱۰ معروف است دارای برد ۳۰۰ کیلومتر، دقت بیشتر و توانایی نگهداری در مناطق مختلف ایران بود.

ابعاد موشک فاتح ۱۱۰ با موشک زلزال ۲ یکی است.

اما علاوه بر ۴ بالک ثابت زلزال، ۴ بالک مثلثی شکل ثابت در انتهای موشک و ۴ بالک متحرک در سر آن دارد که مسئولیت تغییر جهت و هدایت موشک را بر عهده دارند.

نسخه‌های موشک فاتح۱۱۰ عبارتند از فاتح ۱۱۰ نسل ۱ با برد ۲۰۰ کیلومتر،فاتح۱۱۰ نسل ۲ با برد ۲۵۰ کیلومتر، فاتح ۱۱۰ نسل ۳ با برد ۳۰۰ کیلومتر و فاتح۱۱۰نسل۴ با برد بیش از ۳۰۰ و قابلیت نقطه زنی.

 

قدر

سریعترین در دنیا

موشک قدر۱۱۰ یکی دیگر از موشک‌های ایران است که از لحاظ سرعت جز سریع‌ترین موشک‌های دنیاست و قادر است بر تمام رادارها و موشک‌های ضد موشک فائق آید. در نتیجه هر چقدر قدرت سامانه دفاعی ضد موشک دشمن قوی باشد، این موشک به هدف اصابت می‌کند. برخی منابع به برد ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتری این موشک اشاره کرده‌اند با این تفاسیر این موشک توان ضربه زدن به دورترین نقاط اروپا را داراست و بیش از ۷۰ درصد آسیا را در تیررس توان موشکی ایران قرار می‌دهد . قدر – ۱۱۰ بهبود یافته موشک معروف ایرانی شهاب ۳ است.

این موشک بر خلاف شهاب ۳ از موتوری ۲مرحله‌ای بهره می‌جوید که توانایی رسیدن به بردی ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر را برای آن فراهم می‌آورد.اعتقاد بر این است که موتور اول این موشک سوخت‌مایع و موتور دوم این موشک از سوخت جامد بهره می‌برد.

ایران در سال ۲۰۰۵ میلادی طراحی موتور جدیدی با سوخت جامد را به پایان رساند و بنابر منابع نا معتبر احتمالا از این موتور در طراحی گروهی از موشک ها از جمله  «قدر۱۱۰، قدر‌۱۱۰، قدر ۱۰۱» مورد استفاده قرار گرفته است.

البته برخی از وجود دو نسخه از موشک قدر نام برده‌اند که نسخه دوم ان با نام «قدر- ۱۱۰ A» نامگذاری شده و از موتوری سه مرحله ای سود می برد.از دیگر تفاوت های این نسخه و نسخه A این موشک می توان به طول ۱۹ الی ۲۰ متری این موشک نسبت به طول ۱۷.۵ متری نوع اول اشاره کرد.

منابع غربی طبق سیاست خود موشک قدر را به یک موشک چینی با نام M-18 ارتباط داده و قدر-‌۱۱۰ را نوع ارتقا داده شده این موشک چینی معرفی کرده و اعلام داشته موشک های شاهین پاکستان هم در زمره این گروه از موشک ها قرار می‌گیرند.

موشک قدر-۱۱۰ قابلیت مانور بهتری را نسبت به شهاب ۳ دارا می باشد و زمان آماده سازی آن برای شلیک نسبت به نسخه های اولیه شهاب ۳ پایین تر بوده و در حدود ۳۰ دقیقه می باشد در حالی که در نسخه های اولیه شهاب این زمان بالغ بر چندین ساعت بود. کلاهک جنگی این موشک ماسوره انفجاری، ضربتی و مجاورتی است و به صورت عمود پرواز شلیک می‌شود.

بسیاری از منابع غربی این ساخت این موشک را تلاش مخفیانه ایران برای تولید شهاب ۴ و دستیابی به موشک هایی با برد بلندتر عنوان ساختند اما ایران این اطلاعات را بارها تکذیب و عنوان کرده است که برنامه ای برای تولید موشک‌هایی با برد بیشتر از ۲۰۰۰ کیلومتر راندارد.

این موشک توان ضربه زدن به دورترین نقاط اروپا را داراست و بیش از ۷۰ درصد آسیا را در تیررس توان موشکی ایران قرار می دهد که با تلاش متخصصین داخلی و در صنایع موشکی شهید همت طراحی و تولید شده است.

 

قیام

بالستیک بدون بال

این موشک همزمان با راه اندازی نیروگاه بوشهر آزمایش شد «قیام-‌۱» موشکی باسوخت مایع است که از قابلیت جابجایی و متحرک بودن بهره مند است.

موشک بالستیک «قیام» قابلیت پرتاب از انواع لانچرهای خاص را دارا بوده و سرعت آماده سازی آن به حداقل رسیده است.

علاوه بر ویژگی‌های متنوع رادارگریزی در «قیام» ، ویژگی‌های دیگری مثل جنس و مواد این موشک را با سایرموشک ها متفاوت کرده است.

از ویژگی‌های بارز موشک«قیام» این است که احتمال ردیابی، شناسایی و مورد اصابت قرار گرفتن آن توسط سیستم های ضد موشک(مانند پاتریوت، ارو و …) به علت سرعت بالا هنگام پرتاب، چرخشی شدن، استفاده از آلیاژ خاص و جذاب امواج رادار و به احتمال زیاد استفاده از کلاهک۳تکه MIRV به شدت کاهش یافته‌است.

یکی از مهمترین ویژگی‌های این موشک زمین به زمین، عدم وجود بالک است که از لحاظ فنی، نداشتن بالک برای یک موشک بلند برد بسیار قابل توجه و حائز اهمیت است به طوری که در دنیا کشوری که توانایی طراحی و ساخت موشکی بدون بالک با برد بالای هزار کیلومتر را دارا باشد، در زمره کشورهای دارای تکنولوژی بسیار بالا قرار می‌گیرد. این ویژگی همچنین علاوه بر افزایش سرعت، قابلیت پرتاب موشک از انواع لانچرهای خاص (پرتابگرها) را به آن می‌دهد.

در فناوری موشک، بالک به عنوان عامل اصلی تعادل در هدایت مسیر است و معمولا پرتاب موفقیت آمیز موشک بدون بالک به سختی صورت می‌گیرد بنابراین نداشتن بالک در موشک «قیام»، پیشرفت شگرف جمهوری اسلامی ایران در زمینه سیستم های هدایتی موشک را نوید می‌دهد.

بارزترین ویژگی موشک قیام که بیشتر مورد توجه قرار گرفته است نداشتن بالک است که قابلیت پرتاب از سیلو های مخصوص، پرتاب از پرتابگر، پرتاب از زیر دریایی و … را به این موشک می بخشد.

برد قیام ۸۰۰ کیلومتر بوده و کلاهکی به جرم ۷۴۶ کیلوگرم را حمل می کند در حالیکه نکته قابل توجه در این موشک این است که با توجه به فناوری در موشک برای تامین ۳۰۰ کیلومتر برد اضافه نسبت به شهاب-‌۲ لازم است که حدود ۱۵۰۰ کیلوگرم از جرم ساختار موشک کاسته شده و همین میزان سوخت به آن تزریق شود.

 

بالستیک میان برد عاشورا

عاشورا با برد ۲۵۰۰ کیلومتر، تاج صنعت موشک ایران لقب گرفته است. زمانی که جمهوری اسلامی ایران، آزمایش موفقیت‌آمیز موشک «عاشورا» را اعلام کرد، واشنگتن و تل‌آویو در واکنشی به این موشک اعلام کردند موشک جدید ایران از لحاظ تکنولوژی قادر است به هر هدف آمریکایی در شرق اروپا و هر هدف صهیونیستی برخورد کند و در محل برخورد ویرانی گسترده‌ای را ایجاد کند.

این موشک بالستیک میان برد دو مرحله‌ای، به‌جای فناوری سوخت مایع استفاده شده در موشک شهاب از موتورهای راکت سوخت جامد بهره می‌گیرد که به طور چشمگیری زمان راه‌اندازی و استقرار موشک را کاهش می‌دهد و از این رو، باعث کاهش مقدار زمان هشدار برای دشمن و افزایش دقت موشک می‌گردد.

 

حوت

سریعترین اژدر رادار گریز دنیا

موشک ایرانی «حوت» یکی از سریع ترین موشک های رادارگریز آبی جهان است که معادل ۱۰۰ متر در ثانیه سرعت دارد که حدود ۳ برابر بیشتر از آن موشکی سرعت دارد که آمریکایی‌ها از داشتن آن به خود می بالند. فناوری ساخت چنین موشکی فقط در اختیار ایران و روسیه (موشک اشکوال) است و به حتم در صورت پرتاب ۲ عدد از این موشک ها ناوهای آمریکایی حاضر در خلیج‌فارس بدون داشتن راه فراری ضربه ای سخت و مهلک متحمل خواهند شد. موشک‌انداز‌های این موشک ترسناک کاملاً رادار گریز بوده و از دید رادارهای دشمن مخفی می مانند.

همچنین «حوت» علاوه بر پرسرعت و ترسناک بودن توانسته این ویژگی را داشته باشد که با بهینه‌سازی مناسب دقیقتر از موشک مشابه روسی به هدف مورد نظر اثابت می‌کند.

موشک اندازهای این موشک کاملا رادار گریز بوده و از دید رادارهای دشمن مخفی می‌مانند .

در سال ۱۳۸۵ و در رزمایش پیامبر اعظم(ص)۳ با آزمایش « حوت » حیرت بیش از بیش جامعه جهانی از قدرت بلامنازع این موشک رقم خورد .

این موشک قابلیت پرتاب از روی شناور و یا زیردریایی در عمق ۱۰۰ متری را دارد و با سرعت حدود ۵۰ نات (۹۳ کیلومتر بر ساعت) کپسول پرتاب خود را ترک می کند و با فرو رفتن در آب و رسیدن به عمق مناسب، موتور خود را روشن کرده و به سمت هدف راهی می‌شود.

 

موشک فجر

راکت فجر ۵ با کالیبر ۳۳۳ میلی متر ساخت ایران بوده و دارای برد اعلام شده ۷۵ کیلومتر (برخی از کارشناسان نظامی برد واقعی این راکت را بیش از این می دانند که احتمالا بدلایل امنیتی این مقدار ذکر شده) می باشد.

این راکت می تواند سر جنگی ۱۷۵ کیلوگرمی که شامل ۹۰ کیلوگرم مواد منفجره شدید الانفجار ( HE ) می باشد را حمل نماید. قابل به ذکر است که میزان مواد منفجره قابل حمل توسط این راکت کمی از بمب سقوط آزاد MK-82 هم بیشتر است!! و از این رو قدرت قابل ملاحظه ای را برای هر تیر از این راکت فراهم می آورد.

این راکت از روی خودرو بنز با لانچر ۴ تایی شلیک می‌شود. وزن هر یک از راکتها در لحظه پرتاب برابر ۹۱۵ کیلوگرم می باشد. از زمان پر کردن مجدد آن اطلاع دقیقی در دست نیست. اپراتور سیستم می تواند توسط دستگاه کنترل از راه‌دور اقدام به شلیک راکت‌ها نماید. راکت‌ها می‌توانند بصورت یکی یکی یا در بازه های زمانی ۴ و ۸ ثانیه‌ای شلیک شوند(یعنی هر ۴ ثانیه یک راکت یا هر ۸ ثانیه یک راکت). لانچر راکت تا زاویه ۵۷ درجه به بالا و ۴۵ درجه به طرفین می‌تواند حرکت کند.

این راکت از سوخت ۲ پایه ( نیترو گلیسیرین+ نیترو سلولوز) استفاده می کند که علی رغم اینکه دارای تراست و ضربه ویژه کمتر نسبت به سوخت‌های مرکب می باشد اما ویژگی منحصر به فردی به این راکت عظیم الجثه میدهد و آن این است که موتور دارای سوزش بدون دود بوده و حتی در لحظه شلیک نیز تشخیص مکان لانچر آن با سیستم‌های اپتیکی طیف مریی به سادگی امکان پذیر نیست.

 

موشک صیاد

سامانه پدافندی «صیاد» یکی دیگر از تلاش‌های کارشناسان و دانشمندان دفاعی و صنایع موشکی جمهوری اسلامی ایران برای ارتقاء توان پدافندی کشور در ارتفاع متوسط و بالا به شمار می‌رود. این سامانه شامل موشک‌های ۲ مرحله‌ای بوده که قابلیت استفاده بر ضد انواع هواگردها از جمله هواپیماهای بمب افکن را دارد. سامانه موشکی ضد‌هوایی «صیاد ۱» که پیش از این و چند سال قبل مورد رونمایی قرار گرفته و به تولید انبوه رسیده است،پدافند موشکی صیاد ۱ با سر جنگی ۲۰۰ کیلویی، با سرعت ۱۲۰۰ متر بر ثانیه، به سمت هدف حرکت کرده و می‌تواند مکمل خوبی برای‌دیگر سیستم‌های پدافندی ایران همچون تورام۱، هاگ، اس ۲۰۰ و اف ام ۸۰ باشد.نمونه دیگری از این موشک با نام «صیاد۱-آ» نیز ساخته شده است که به جای هدایت راداری از هدایت آشیانه یاب برخوردار بوده و برد آن بالغ بر ۶۰ کیلومتر است. موشک «صیاد۱-آ» دارای هدایت مادون قرمز ، توانایی مانور ۱۲ جی و البته برد ۶۰ کیلومتر است.

این موشک دارای موتور سوخت جامد، با سیستم هدایت ترکیبی و قابلیت‌های عملیاتی بالاست.

 

توفان

نمونه های بومی از موشک های ضد زره در دسترس،که نمونه بومی آن «توفان» نامیده شد از جمله ویژگیهای توفان باید به سرجنگی ۳/۶ کیلوگرمی، جرم ۱۸/۵ کیلوگرم، میزان نفوذ ۵۵۰ میلیمتر و برد ۷۰ تا ۳۸۵۰ متر و سرعت بیشینه ۳۱۰ متر بر ثانیه ای آن اشاره کرد. روش هدایت، پرتابگر و شکل ظاهری توفان صرف نظر از تفاوتهای اندک در ابعاد، مشابه موشک تاو است.

با توجه به استفاده تانک های جدید از زره‌های واکنشی(ERA)،‌ نسل دوم توفان، با سرجنگی دو مرحله ای ساخته شد. توفان-‌۲ به دلیل بهره گیری از یک میله نفوذگر، ۱۴۵ سانتیمتر طول دارد. جرم آن ۱۹/۱ کیلوگرم، جرم سرجنگی ۴/۱ کیلوگرم، و میزان نفوذ آن ۷۶۰ میلیمتر است که %۳۸/۲ درصد رشد را نشان می‌دهد. سایر مشخصات این نمونه مانند نسل اول است. خصوصاً احتمال اصابت هر دو نسل توفان، ۹۵ درصد عنوان شده است. این موشک ها قابلیت بکارگیری در شب را با برد کمتر دارند.

پس از ساخت نسل‌های ۳ و ۴ توفان که ظاهراً به تولید انبوه نرسیدند، موشک توفان- ۵ به عنوان توسعه ‌یافته‌ترین ‌نمونه این خانواده طراحی و ساخته شد که تصاویر آن نشان دهنده تفاوت های محسوسی حتی نسبت به آخرین نمونه های خارجی تاو است. این موشک بر خلاف نسل های قبلی از روش هدایت پیشرفته با استفاده از پرتو لیزر برخوردار است که ضمن حفظ آن از آسیب پذیری در برابر جنگ الکترونیک دشمن، دقت بسیار بالایی نیز به آن می دهد. این موشک دارای سر جنگی دو مرحله و یک میله نفوذگر جمع شونده جدید نیز هست. میزان نفوذ این موشک در زره بیش از نسل های قبلی عنوان شده است.

 

موشک نصر

این موشک در کلاس موشک های کوتاه برد است که در حال حاضر قابلیت شلیک از ساحل و انواع شناورها را دارد و در آینده ای نزدیک امکان شلیک از بالگرد و زیردریایی نیز به قابلیت های تاکتیکی آن اضافه می شودهمینطور قادر است تا اهداف ۳ هزار تنی را منهدم کند.

موشک «نصر یک» قابلیت پرواز در ارتفاعی خاص را دارد و با پروازی هوشمند و پایدار به طرف هدف حرکت کروز ضدکشتی است نصر که از کروزهای مادون صوت محسوب می‌شود.

با توجه به اینکه سرعت کروز نصر ۰/۸ تا ۰/۹ ماخ است، می‌توان با یک محاسبه ساده دریافت که این کروز ضدکشتی با سرعتی معادل ۲۷۰ تا ۳۰۰ متر بر ثانیه به‌سمت هدف خود در ارتفاع پایین حرکت می‌کنداین موشک حدود ۳۰ درصد از بدنه‌اش را بال‌ها و بالک‌ها تشکیل داده‌اند و جز کمک‌های کنترل کروز موشک به شمار می‌روند.

طول باله بزرگ این موشک کروز که در میانه طول موشک و روی مرکز جرم موشک واقع شده، ۰/۹ متر است و موجب می‌شود موشک تعادل دینامیکی خود را زمان حرکت به‌خوبی حفظ کند؛ همچنین سبب افزایش پایداری نصر پیش از برخورد به هدف می‌شود.کروز نصر که به‌لحاظ ظاهری نسبت به قادر و نور چندان هم بی‌شباهت نیست، دارای وزنی معادل ۳۵۰ کیلوگرم است.

و این وزن در طول ۳.۵متری و قطر حدود ۳۰سانتی‌متری موشک توزیع شده است.

از نکات برجسته این موشک کروز قابلیت پرتاب از سکوهای مختلف و از تجهیزات نظامی گوناگون است که قابلیت مقابله راهبردی جمهوری اسلامی ایران در برابر شناورهای دشمن را افزایش می‌دهد.

 

عصر ۶۷

موشک لیزری عصر۶۷ با سر جنگی ۵۰۰ پوندی از نوع موشک‌های نیمه فعال بوده که با استفاده از پاد لیزری در مرحله پرتاب با دریافت اشعه لیزر به سمت هدف هدایت می‌شود.

این موشک به دلیل داشتن سرجنگی بسیار قدرتمند، فیوز تاخیری،دقت هدایت و نقطه زنی می‌تواند برای مواضع مستحکم (بتن مسلح) و استراتژیک دشمن مورد استفاده قرار گیرد.

با توجه به عدم وجود نمونه های مشابه بهره‌گیری از این موشک ضمن بالابردن قدرت تدافعی و تهاجمی جنگنده بمب افکن ها موجب افزاریش توان عملیاتی نیرو در مقابل حملات لیزری می‌گردد.

 

زوبین

زوبین به معنی پیکان یا گرز،موشک هوا به زمینی است که از هدایت تلویزیونی استفاده نموده و جزو سلاح های هوشنمد با دقت نقطه زنی است.

این سلاح دورزن بنا به ضرورت های جنگی در طول هشت سال دفاع مقدس علیه ارتش بعث عراق طراحی و ساخته شده و با علامت AGM-20/379 نشان داده می شود.

در حال حاضر زوبین بهسازی و ارتقا یافته است.AGM-379 جزو مهمات با هدایت دقیق (Precision Guided Munition- PGM) محسوب و در حال حاضر در نیروی هوایی به کار گرفته می شود.پیشران این موشک را یک راکت با سوخت جامد و سرجنگی آن را یک بمب نفوذی در کلاس وزنی و عملکردی M-116 حاوی خرج انفجاری شدید(HE) تشکیل داده است.

حسگر موشک را یک دوربین تلوزیونی که با خلبان خودکار موشک در ارتباط است،تشکیل می‌دهد.دوربین توسط دو موتور در سمت و ارتفاع در حرکت بوده و زاویه دید IL5 درجه را برای موشک تامین می نماید. این موشک در اختیار نیروی هوایی بوده و از صدور ان اطلاعی در دست نمی باشد.

مشخصات فنی طول موشک زوبین ۳/۱۸‌متر همچنین قطر ۴۰.۶ سانتی متر و پهنای بال ۱/۲۲۸متر و سر جنگی ۳۴۰ کیلوگرمی با وزن ۵۶۰ کیلوگرمی و برد ۲۰ کیلومتری از ویژگیهای این موشک است.

 

موشک خرمشهر قیام فناورانه و جسورانه ایرانی

حال موشک خرمشهر که اخباری از آزمایش آن در سال گذشته، در برخی رسانه های غیررسمی منتشر شده بود با قطر بیشتر که در حدود ۱/۵ متر یا بیشتر قابل تخمین است و طولی در حد موشک شهاب- ۳ یعنی در حدود ۱۵ متر در رژه روز جمعه ۳۱ شهریورما سال ۱۳۹۶ نمایش داده شده است. بنا بر اخبار اعلام شده این موشک به برد ۲۰۰۰ کیلومتر رسیده و قابلیت حمل کلاهک منفرد یا چندگانه تا ۱۸۰۰ کیلوگرم را دارد. هنوز اعلام نشده این موشک از نوع سوخت جامد یا مایع است اما درهر صورت با توجه به قطر بالاتر این موشک، یک طراحی کاملاً جدید ولی بر اساس تجربیات موفق گذشته به انجام رسیده است.

کلاهکی که در موشک خرمشهر مشاهده می‌شود از نوع مخروطی ساده با یک نوک غیر تیز با انحنای کم برای کاهش اثرات مخرب حرارت در سرعت‌های پروازی بالا و هایپرسونیک است اما می‌توان انتظار داشت کلاهک های دیگری که در موشک‌هایی مانند سجیل و قدر از نوع سه مخروطی نصب شده برای موشک خرمشهر نیز طراحی شود. براساس شکل ظاهری کلاهک خرمشهر در ناحیه دماغه، می توان سرعت این موشک را بیش از ۱۵ ماخ تخمین زد.

موشک خرمشهر با توجه به ساختار خود و عدم نیاز به بالک و طول کمتر نسبت به موشک های قدر و سجیل  و عماد، کاندیدای اول بکارگیری در یک پرتابگر زیرسطحی در آینده است. این موشک نیز مانند قیام، در مرحله روشن بودن پیشران، تنها با اتکا به سامانه «کنترل بردار رانش» هدایت می‌شود. کلاهک جداشونده آن نیز می تواند با اتکا به تجربه موشک عماد که دارای خطای چند متر در برد ۲۰۰۰ کیلومتری است با قابلیت هدایت تا انتهای مسیر طراحی شود هر چند که تجهیزات کنترل آیرودینامیکی روی کلاهک نمونه رونمایی شده خرمشهر دیده نمی شود.

تقسیم بندی نمونه موشکهای ساخت کشور

موشک های بالستیک دوربرد = شهاب ۴، شهاب۵  شهاب۶ ، سجیل، ماهواره بر سفیر و پروژه کوثر

موشک های بالستیک میان برد = شهاب ۳، فجر۳ عاشورا و قدر ۱۱۰

موشک‌های بالستیک کوتاه برد = شهاب ۱، شهاب ۲ و فاتح ۱۱۰

موشک بالستیک ضد کشتی = خلیج فارس

راکت‌های توپخانه‌ای = صمید، تندر ۶۹، زالزال۱، زلزال ۲ و زلزال ۳

موشک های زمین به هوا = محراب، شاهین، میثاق ۱، میثاق ۲، صیاد ۱، شهاب ثاقب و مرصاد

موشک ضد هلی کوپتر = قائم

موشک های ضد تانک هدایت شونده = صاعقه، رعد، توفان، توفان ۲، توفان ۵، توسن و دهلاویه

موشک های ضد کشتی = نور، کوثر، قادر و ظفر

موشک کروز = نصر ۱ و مسکات (در حال توسعه)

موشک بدون بال = قیام

موشک های هوا به زمین = شفق، شاهین ۳، ستار و عصر ۶۷

موشک های هوا به هوا = فاطر و سجیل

اژدرها = کوسه، یاسین و حوت

کاتیوشا = آرش، فجر ۳، فجر ۵، فلق ۱، فلق ۲، عقاب و حاسب

نویسنده
محسن مرادی
مطالب مرتبط
نظرات